Spis treści
Ten sam mechanizm dotyczy większości ukraińskich założycieli prowadzących działalność po obu stronach granicy: firmy na Ukrainie i spółki w Polsce. Prawo nie pyta, gdzie zarejestrowana jest druga firma. Pyta, kto ją kontroluje i na jakim rynku działa.
Той самий механізм стосується більшості українських засновників, які ведуть діяльність по обидва боки кордону: фірми в Україні і компанії в Польщі. Право не питає, де зареєстрована друга фірма. Воно питає, хто нею керує і на якому ринку вона працює.
Jak ustala się status MŚP
Як визначається статус МСП
Status małego lub średniego przedsiębiorstwa nie wynika z polskiego rejestru ani z liczby posiadanych numerów NIP. Ustala się go na podstawie Załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, znanego jako ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych (GBER).
Załącznik rozróżnia trzy typy przedsiębiorstw:
- samodzielne: brak powiązań kapitałowych lub głosowych sięgających 25%,
- partnerskie: 25 do 50% kapitału lub praw głosu, dane dodaje się proporcjonalnie do udziału,
- powiązane: powyżej 50% lub dominujący wpływ, dane dodaje się w całości, bez proporcji.
Progi dla średniego przedsiębiorstwa: mniej niż 250 pracowników oraz roczny obrót do 50 mln EUR lub suma bilansowa do 43 mln EUR. Przekroczenie progów zmienia kategorię, a wraz z nią dostępne programy i intensywność wsparcia.
Статус малого чи середнього підприємства не випливає з польського реєстру і не залежить від кількості наявних номерів NIP. Його визначають за Додатком I до Регламенту Комісії (ЄС) № 651/2014, відомого як загальний регламент про групові виключення (GBER).
Додаток розрізняє три типи підприємств:
- самостійні: без капітальних чи голосових зв'язків, що сягають 25%,
- партнерські: від 25 до 50% капіталу або прав голосу, дані додаються пропорційно до частки,
- пов'язані: понад 50% або домінуючий вплив, дані додаються повністю, без пропорції.
Пороги для середнього підприємства: менше 250 працівників і річний оборот до 50 млн євро або сума балансу до 43 млн євро. Перевищення порогів змінює категорію, а разом з нею доступні програми та інтенсивність підтримки.
Przepis, który się pomija
Норма, яку пропускають
Art. 3 ust. 3 Załącznika I, ostatni akapit, zawiera przepis, który regularnie umyka uwadze przy samodzielnym wypełnianiu oświadczenia o statusie MŚP: przedsiębiorstwa pozostające w związku za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za powiązane, jeżeli prowadzą działalność lub jej część na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.
Rynek pokrewny to rynek produktu lub usługi, znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu w stosunku do rynku właściwego. Produkcja i dystrybucja tego samego towaru to klasyczny przykład takiej zależności.
Стаття 3 пункт 3 Додатка I, останній абзац, містить норму, яка регулярно вислизає з уваги при самостійному заповненні декларації про статус МСП: підприємства, пов'язані через фізичну особу або групу фізичних осіб, що діють спільно, також вважаються пов'язаними, якщо вони ведуть діяльність або її частину на тому самому релевантному ринку чи суміжних ринках.
Суміжний ринок, це ринок продукту чи послуги, розташований безпосередньо вище або нижче в ланцюжку відносно релевантного ринку. Виробництво і дистрибуція того самого товару, класичний приклад такої залежності.
W praktyce: firma na Ukrainie i spółka w Polsce stanowią jedno przedsiębiorstwo dla celów MŚP, jeżeli ta sama osoba (lub grupa osób działających wspólnie) kontroluje obie i działają one na tym samym lub pokrewnym rynku. Wielkość zatrudnienia, obrotu i sumy bilansowej sumuje się wtedy w całości, tak jak dla podmiotów powiązanych.
На практиці: фірма в Україні і компанія в Польщі становлять одне підприємство для цілей МСП, якщо та сама особа (або група осіб, що діють спільно) контролює обидві і вони працюють на тому самому або суміжному ринку. Показники зайнятості, обороту і суми балансу тоді підсумовуються повністю, так само як для пов'язаних суб'єктів.
Rejestracja poza UE nie chroni
Реєстрація поза ЄС не рятує
Częste założenie brzmi: firma spoza Unii nie liczy się do polskich progów, bo działa w innym systemie prawnym. Załącznik I tego rozróżnienia nie robi. Definicja przedsiębiorstw powiązanych i partnerskich nie jest ograniczona do podmiotów zarejestrowanych w UE.
Dane firmy ukraińskiej uwzględnia się dokładnie tak samo, jak dane spółki polskiej. Miejsce siedziby, zamieszkania czy zarządu nie ma znaczenia dla samej kwalifikacji, liczy się kontrola i rynek.
Поширене припущення звучить так: фірма поза Євросоюзом не рахується до польських порогів, бо працює в іншій правовій системі. Додаток I такого розрізнення не робить. Визначення пов'язаних і партнерських підприємств не обмежене суб'єктами, зареєстрованими в ЄС.
Дані української фірми враховуються точно так само, як дані польської компанії. Місце реєстрації, проживання чи управління не має значення для самої кваліфікації, значення мають контроль і ринок.
Rodzina też się liczy
Родина теж рахується
Przepis mówi o grupie osób fizycznych działających wspólnie, nie tylko o jednej osobie kontrolującej oba podmioty. Praktyka oceny, potwierdzona wyjaśnieniami PARP (Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości) do oświadczeń o statusie MŚP, konsekwentnie obejmuje małżonków, rodziców i dzieci oraz rodzeństwo, jeśli prowadzą działalność na tym samym lub pokrewnym rynku.
Struktura, w której mąż prowadzi firmę na Ukrainie, a żona spółkę w Polsce działające na tym samym rynku, podlega tej samej analizie co struktura z jednym właścicielem po obu stronach.
Норма говорить про групу фізичних осіб, що діють спільно, а не лише про одну особу, яка контролює обидва суб'єкти. Практика оцінки, підтверджена роз'ясненнями PARP (Польського агентства розвитку підприємництва) до декларацій про статус МСП, послідовно охоплює подружжя, батьків і дітей, а також братів і сестер, якщо вони ведуть діяльність на тому самому або суміжному ринку.
Структура, в якій чоловік веде фірму в Україні, а дружина, компанію в Польщі, що працює на тому самому ринку, підлягає тому самому аналізу, що й структура з одним власником по обидва боки кордону.
Ile to kosztuje
Що це коштує
Błędna klasyfikacja statusu MŚP nie jest drobną nieścisłością formalną. Konsekwencje zależą od momentu wykrycia błędu.
Помилкова класифікація статусу МСП, це не дрібна формальна неточність. Наслідки залежать від моменту виявлення помилки.
Dwa momenty, w których błąd kosztuje najwięcej
Два моменти, коли помилка коштує найдорожче
Wykrycie na etapie oceny formalnej: wniosek zostaje odrzucony bez dopuszczenia do oceny merytorycznej, niezależnie od jakości samego projektu.
Виявлення на етапі формальної оцінки: заявка відхиляється без допуску до оцінки змісту, незалежно від якості самого проєкту.
Wykrycie po podpisaniu umowy o dofinansowanie: przyznane środki stają się pomocą pobraną nienależnie i podlegają zwrotowi wraz z odsetkami naliczanymi jak od zaległości podatkowych.
Виявлення після підписання угоди про фінансування: виділені кошти стають неправомірно отриманою допомогою і підлягають поверненню з відсотками, нарахованими за ставкою для податкових заборгованостей.
MŚP a pomoc de minimis: dwa różne testy
МСП і допомога de minimis: два різні тести
Nawet doświadczeni wnioskodawcy mylą definicję MŚP z definicją jednego przedsiębiorstwa, stosowaną przy pomocy de minimis. To dwa odrębne testy, oparte na różnych aktach prawnych, i ta sama struktura właścicielska może dać w każdym z nich inny wynik.
Навіть досвідчені заявники плутають визначення МСП з визначенням одного підприємства, яке застосовується при допомозі de minimis. Це два окремі тести, засновані на різних правових актах, і та сама структура власності може дати різний результат у кожному з них.
| Parametr | Test MŚP (Załącznik I, rozp. 651/2014) | Test jednego przedsiębiorstwa (rozp. 2023/2831, de minimis) | Параметр | Тест МСП (Додаток I, регл. 651/2014) | Тест одного підприємства (регл. 2023/2831, de minimis) |
|---|---|---|---|---|---|
| Cel | Ustalenie wielkości przedsiębiorstwa (mikro, małe, średnie, duże) | Ustalenie łącznej kwoty otrzymanej pomocy de minimis | Мета | Визначення розміру підприємства (мікро, мале, середнє, велике) | Визначення загальної суми отриманої допомоги de minimis |
| Źródło | Załącznik I do rozporządzenia (UE) nr 651/2014, art. 3 | Art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2023/2831 | Джерело | Додаток I до Регламенту (ЄС) № 651/2014, ст. 3 | Ст. 2 п. 2 Регламенту (ЄС) 2023/2831 |
| Związek za pośrednictwem osoby fizycznej | Odrębny przepis wprost to przewiduje (art. 3 ust. 3, ostatni akapit) | Takiego odrębnego przepisu nie ma | Зв'язок через фізичну особу | Окрема норма прямо це передбачає (ст. 3 п. 3, останній абзац) | Такої окремої норми немає |
| Skutek błędu | Odrzucenie wniosku lub zwrot dofinansowania | Przekroczenie pułapu de minimis, obowiązek zwrotu nadwyżki | Наслідок помилки | Відхилення заявки або повернення фінансування | Перевищення ліміту de minimis, обов'язок повернути надлишок |
Podejście konkretnego operatora do obu testów warto potwierdzić przed złożeniem wniosku, nie po. Interpretacja może się różnić między programami, nawet przy tej samej strukturze właścicielskiej.
Підхід конкретного оператора до обох тестів варто підтвердити перед поданням заявки, а не після. Інтерпретація може відрізнятися між програмами, навіть за тієї самої структури власності.
Co sprawdzić przed złożeniem wniosku
Що перевірити перед поданням
- Lista wszystkich przedsiębiorstw, w których Ty lub członkowie rodziny macie udziały, niezależnie od kraju rejestracji
- Wielkość udziału i praw głosu w każdym z tych podmiotów
- Rynek właściwy, na którym działa każde przedsiębiorstwo, i sprawdzenie, czy rynki są ze sobą pokrewne
- Zatrudnienie, obrót i sumę bilansową za dwa ostatnie okresy obrachunkowe, dla każdego podmiotu
- Перелік усіх підприємств, де ви або члени вашої родини маєте частки, незалежно від країни реєстрації
- Розмір частки і прав голосу в кожному з цих суб'єктів
- Релевантний ринок, на якому працює кожне підприємство, і перевірка, чи ринки є суміжними між собою
- Зайнятість, оборот і суму балансу за два останні облікові періоди, для кожного суб'єкта
Art. 4 ust. 2 Załącznika I daje pewien bufor: status przedsiębiorstwa zmienia się dopiero wtedy, gdy progi zostały przekroczone w dwóch kolejnych okresach obrachunkowych. To czas na reakcję i ewentualną korektę struktury, ale nie czas bezterminowy.
Стаття 4 пункт 2 Додатка I дає певний буфер: статус підприємства змінюється лише тоді, коли пороги перевищено у двох послідовних облікових періодах поспіль. Це час на реакцію і можливе коригування структури, але час не безстроковий.
Status MŚP dla ukraińskiego założyciela z działalnością po obu stronach granicy nie jest formalnością do zaznaczenia w formularzu. To osobny test prawny, oparty na kontroli i rynku, nie na kraju rejestracji. Sprawdzenie struktury własnościowej przed złożeniem wniosku kosztuje jedną konsultację. Odrzucony wniosek lub zwrot dofinansowania kosztuje znacznie więcej.
Статус МСП для українського засновника з діяльністю по обидва боки кордону, це не формальність для позначення в анкеті. Це окремий правовий тест, заснований на контролі та ринку, а не на країні реєстрації. Перевірка структури власності перед поданням заявки коштує однієї консультації. Відхилена заявка або повернення фінансування коштує значно більше.
Nie wiesz, czy Twoje przedsiębiorstwa liczą się osobno?
Не знаєш, чи твої підприємства рахуються окремо?
Grant Match sprawdza formę prawną i strukturę powiązań przed złożeniem wniosku, nie po odrzuceniu.
Grant Match перевіряє юридичну форму і структуру зв'язків до подання заявки, а не після відмови.
Grant Match — 499 zł Grant Match — 499 złŹródła
Джерела
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014, Załącznik I, art. 2, art. 3 ust. 3, art. 4 ust. 2
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831, art. 2 ust. 2 (jedno przedsiębiorstwo, pomoc de minimis)
- Instrukcje PARP do oświadczenia o spełnianiu kryteriów MŚP
- Wyjaśnienia UOKiK dotyczące rozporządzeń de minimis, styczeń 2024
- Регламент Комісії (ЄС) № 651/2014, Додаток I, ст. 2, ст. 3 п. 3, ст. 4 п. 2
- Регламент Комісії (ЄС) 2023/2831, ст. 2 п. 2 (одне підприємство, допомога de minimis)
- Інструкції PARP (Польського агентства розвитку підприємництва) до декларації про відповідність критеріям МСП
- Роз'яснення UOKiK (Управління захисту конкуренції та споживачів) щодо регламентів de minimis, січень 2024
© Aditus Advisory 2026 | aditusadvisory.eu | kontakt@aditusadvisory.eu. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Interpretacja Załącznika I zależy od konkretnego stanu faktycznego, dlatego przed podjęciem decyzji warto skonsultować własną strukturę. Serhij Stoiniak (Aditus Advisory) nie jest zarejestrowanym doradcą podatkowym w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 1996 r.
© Aditus Advisory 2026 | aditusadvisory.eu | kontakt@aditusadvisory.eu. Матеріал має інформаційний характер і не є податковою чи юридичною консультацією. Тлумачення Додатка I залежить від конкретних фактичних обставин, тому перед прийняттям рішення варто проконсультувати власну структуру. Serhij Stoiniak (Aditus Advisory) не є зареєстрованим податковим радником.